Megakampania Wiki
Advertisement

V bitwa pod Kijowem - starcie zbrojne mające miejsce w 1643 r., podczas wojny polsko-kijowskiej, pomiędzy wojskami Królestwa Polskiego, a połączonymi siłami Rusi Kijowskiej i Bułgarii Nadwołżańskiej. Zakończyła się ona pogromem wojsk polskich i ich niemal doszczętnym zniszczeniem.

Przed bitwą

Po klęsce pod Charkowem Polacy wycofali się z Lewobrzeżnej Ukrainy na step czarnomorski. Tam stopniowo lizały one ogromne rany zadane przez bitwy. Dowodzący Rusinami Danil Gorislav postanowił jednak kuć żelazo póki gorące i nakazał swojej armii wymarsz na okupowany przez Polaków Kijów. Polscy generałowie wiedzieli, że wobec chaosu, jakim jest początek panowania nowego monarchy (królowa Helena niespodziewanie zmarła, na tron wstąpiła jej zaledwie szesnastoletnia córka Scholastyka), a także wobec dotychczasowej sytuacji na frontach wojny nie mogą stracić ruskiej stolicy, połączyli swoje siły. Niemal cała Armia Królestwa Polskiego (poza kontyngentem najemników stacjonującym na terenach dawnej Litwy) skoncentrowała się pod Czerkasami. Następnie cała ta, żałosna w porównaniu z tą sprzed wojny (wiele regimentów piechoty de facto nie istniało), ruszyła na spotkanie nieprzyjaciela. Pełniący funkcję głównodowodzącego generał Leszczyński wysłał także posłańców do Węgrów i Czechów z prośbą o wsparcie.

Bitwa

Siły obu stron

Państwo Piechota Kawaleria Artyleria Łączna liczba żołnierzy
Królestwo Polski 22460 7270 19070 48800 żołnierzy
Ruś Kijowska i Bułgaria Nadwołżańska 22240 6950 29390 58580 żołdaków

Przebieg walki

Bitwa rozegrała się kilkanaście kilometrów na południe od Kijowa, obok brodu przez Dniepr. Polacy zajęli pozycje na zachodnim brzegu rzeki, Rusini - na wschodnim.

Starcie rozpoczęło się od wzajemnego ostrzału artylerii obu stron. Polacy mieli w tamtej chwili znaczącą przewagę liczebną. Wiedząc o zbliżającej się od wschodu armii bułgarskiej, generał Leszczyński nakazał swoim woskom przeprawę. Polska jazda i piechota zdołały przejść na drugą stronę, gdzie wymieniły kilka salw z muszkietów z nieprzyjacielem. Następnie jednak Rusini ruszyli do walki wręcz. Nie udało im się wypchnąć wroga, który utrzymał przyczółek. Poniósł on jednak ciężkie straty. Przy drugim szturmie Kijowczykom udało się pokonać Polaków, którzy zostali zmuszeni do odwrotu. Od wschodu na pole bitwy wkroczyli Bułgarzy pod komendą Ahmata Nacmerdina, którzy jeszcze bardziej wzmocnili pozycje Rusinów. W tej sytuacji to Gorislav postanowił przejść do ataku. Dysponował teraz miażdżącą przewagą liczebną nad Polakami, a zwłaszcza nad ich piechotą. Wkrótce po przeprawieniu się na zachodni brzeg Rusini i Bułgarzy przełamali słaby szyk Polaków i wpadli pomiędzy ich baterie artylerii. Podejmowana jeszcze desperacka próba osłaniania ich kartaczami zawiodła, wskutek czego Polacy w panice zaczęli uciekać z pola walki.

Straty

Państwo Piechota Kawaleria Artyleria Łączna liczba żołnierzy
Królestwo Polski 18070 5650 3960 27680 żołnierzy
Ruś Kijowska i Bułgaria Nadwołżańska 7850 3050 9200 20100 żołdaków

Skutki

W wyniku tej bitwy większość polskiej armii została niemal zniszczona. Zaledwie ok. 20 tysięcy piechurów, jeźdźców i artylerzystów po stronie polskiej zdołało wyjść cało z pogromu. Rusini tymczasem mogli kontynuować oblężenie Kijowa. W celu odbycia tryumfalnego wjazdu do miasta przybył tam nawet chan bułgarski, Khalid, razem ze swoją liczącą tysiąc wojowników gwardią. Polscy obrońcy zdołali jednak wytrzymać aż do przybycia odsieczy pod postacią armii węgierskiej. Doszło wtedy do VI bitwy pod Kijowem.

Advertisement