FANDOM


Romuva

Symbol religijny największej świątyni bałtyjskiej - Romuvy.

Religia Bałtów - niezreformowana religia, wyznawana przez plemiona bałtyckie, a od końca IX w. - przez wszystkich mieszkańców Królestwa Litwy. Wyparta w XIV w. przez religię słowiańską i, przede wszystkim, chrześcijaństwo w obrządku katolickim.

Historia

Historycy upatrują początków kultów bałtyjskich już w czasach prehistorycznych. Z biegiem wieków, wraz z podziałem na kolejne plemiona, religia dzieliła się - ile było plemion, tyle było różnych wariacji tego samego kultu, nierzadko tych samych postaci.

Około 884 r. książę mieszkających nad Wilią i Niemnem Litwinów, Valikaila Mądry zdołał zjednoczyć wszystkie plemiona litewskie, a jego następcy pod swoją władze wciągnęli także pozostałych Bałtów oraz ugrofińskich Estończyków. Kolejni władcy z dynastii Dragunsów, by umocnić swoją władzę usiłowali dokonać zjednoczenia i zreformowania wierzeń na modłę chrześcijańską, a następnie - słowiańską, lecz bezskutecznie. Wobec tych niepowodzeń, kolejni władcy litewscy usiłowali przyjąć chrzest, lecz jeśli już im się udało to osiągnąć, byli obalani przez przywiązanych do religii ojców możnych. Dopiero w XIV w. wielki książę Oleg Wielki, dzięki wydatnej pomocy polskiej, zdołał utrzymać koronę. Oznaczało to kres religii bałtyjskiej, która w ciągu kilku dziesięcioleci została wyparta w sferze możnowładztwa przez katolicyzm. O wiele dłużej wierzenia zachowały się wśród wieśniaków, którzy nawet i dziś kultywują wiele bałtyjskich obyczajów, choć pod katolickim (na terenie Polski) bądź słowiańskim (na ziemiach zajętych przez Ruś Kijowską) płaszczykiem obrzędów religijnych.

Najważniejsi bogowie, wyznawani na wszystkich bądź w większości ziem zamieszkanych przez Bałtów

Imię Rola Ilustracja Słowiański odpowiednik
Deiwas Bóg-stwórca Deiwas Jasz
Perkun Bóg piorunów i wojowników Perkun Perun
Velnias Bóg świata podziemnego oraz władca umarłych Weles Weles
Kerklis Bóg kowalstwa i rzemiosła Kerklis Swaróg
 Dimstipatis Bóg ognia Distimatis Swarożyc
Majuna Bogini domu i rodziny Dzidzilela Dzidzilela
Żemyna Matka-Ziemia Żemyna Mokosz
Jurata Bogini morza, królowa Bałtyku Jurata Perepłut
Saule Bogini Słońca Saule Dadźbóg
Milda Bogini miłości Milda Dzidzilela, Mokosz
Magyla Bogini śmierci Magyle Marzanna

Ciekawostki

  • Choć religia bałtyjska nigdy nie została zreformowana, to pod dzięki wpływom wikingów oraz chrześcijan powstało kilka świątyń. Niektóre, jak np. ta w Romuvie w Prusach zdobyły uznanie, jako sanktuarium panbałtyjskie
  • Pomimo kilku prób, religia nigdy nie została zreformowana
  • W XIV w. bałtycka Litwa była ostatnim państwem w Europie Środkowej, w którym nie wyznawano zreformowanej religii
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.