FANDOM


Rada regencyjna Gertrudy II - rada regencyjna utworzona jeszcze przez królową Wolisławę Zjednoczycielkę, która miała w wypadku jej śmierci rządzić państwem w imieniu małoletniej Gertrudy II. W związku z tym przejęła ona faktyczną władzę nad państwem w latach 1676 - 1681

Rządy nad Polską i Czechami

Pierwsze decyzje

Królowa Wolisława zmarła w 1676 r. w wieku zaledwie 32 lat, osieracając dziewięcioletnią córkę, Gertrudę. W tej sytuacji rada regencyjna, złożona głównie z kapłanów i możnowładztwa przejęła w jej imieniu rządy nad krajem.

Pierwszym problemem, z którym musiała się zmierzyć, było powstanie wspieranego przez część szlachty pretendenta, Stoigniewa Kamienieckiego. Kryzys ten szybko jednak udało się zażegnać, ponieważ wojska pod komendą generała Domawuja Brzostowskiego rozbiły w dwóch bitwach nieprzyjaciela.

Kolejną decyzją, podjętą już w 1677 r. była kontynuacja prowadzonej przez zmarłą królową polityki ocieplenia stosunków z Włochami, co miała na celu wyrwanie ich z antypolskiej koalicji. W tym celu zdecydowano się na zmianę rywala Polski z Włoch właśnie na Bułgarię Nadwołżańską. Wkrótce potem postanowiono poradzić sobie z dręczącym królestwo kryzysem finansowym i w tym celu zwolniono do domów (tymczasowo) załogi twierdz, dzięki czemu oszczędzano pieniądze na żołdzie dla tych żołnierzy. Zdecydowanie poprawiło to stan finansowy państwa, lecz nie na długo, bo wkrótce wojnę Niemcom wypowiedziała Lotaryngia. Polska, jako jej wierny sojusznik, zdecydowała się wziąć w niej udział.

Rządy w kraju w trakcie wojny

Polska walnie przyczyniła się do zwycięstwa Lotaryńczyków w wojnie. Zainteresowanych przebiegiem wojny zapraszam do artykułu o niej.

Regenci dalej jednak musieli sprawować władzę. Ponieważ byli oni dość niechętni całej tej zawierusze, zdecydowali się oni przyjąć postawę defensywną w wojnie. Pomimo tego zdecydowali się na niej coś ugrać, dlatego podjęli ofensywę przeciwko Niemcom, atakując ważną strategicznie twierdzę w Lauenburgu. Konflikt był jednak wyjątkowo kosztowny, więc regenci zdecydowali się wziąć ogromną pożyczkę u krakowskich bankierów, głównie Żydów.

W 1678 r. polska polityka włoska w końcu zaczęła przynosić efekty - wraz ze śmiercią króla Ferdynanda II d'Altaville, zakończył się okres włoskiej rywalizacji z Polską, a nowy król - Ludwik - miał o Polakach o wiele lepsze zdanie, niż jego ojciec. Tymczasem jednak deficyt budżetowy i zmęczenie wojną sprawiły, że regenci posunęli się do kroków radykalnych i usunęli całą utworzoną jeszcze przez Wolisławę radę królewską. W efekcie wszyscy ministrowie stracili zatrudnienie, a ich pensje zostały w królewskim skarbcu.

W 1679 r., wobec kilku znaczących zwycięstw tak wojsk polskich, jak i ich sprzymierzeńców oraz ataku żądających odwetu na Niemcach za III wojnę bałtycką Pomorzan (wspieranych przez Włochów) regenci zdecydowali wreszcie ruszyć do ataku. Polskie armie przekroczyły granice tak niemiecką, jak i kijowską. Niestety, w wyniku walk zaczęły wyczerpywać się rezerwy ludzkie państwa, więc regenci zażądali od margrabiego Wołoszczyzny, Mojsze I rekrutów do polskiej armii. Choć spowodowało to niezadowolenie i oburzenie tak margrabiego, jak i jego dworu, to niemniej na to żądanie przystali.

W 1680 r. na dwór w Krakowie dotarły informacje, że z powodu katastrofalnej klęski polskiej floty na morzach kupcy zaczęli opuszczać polskie porty, przenosząc swój biznes za granicę. Nie mogąc nic z tym zrobić, regenci musieli się z tym faktem pogodzić. Jeszcze w listopadzie tego roku rozpoczęto rokowania pokojowe z Niemcami. Dzięki traktatowi pokojowemu z Lauenburga przyłączono tą właśnie fortecę do Polski, która opuszczała ten konflikt zbrojny. Regenci wkrótce z powodu istnienia podobnych fortyfikacji w sąsiednich miastach: Lubece i Hamburgu, zdecydowali się rozebrać tą fortecę. W efekcie do dziś przetrwały z niej tylko resztki.

Po wojnie

W styczniu 1681 r. rada regencyjna, w skład której wchodzili także zyskujący na uprawie ziemi szlachcice, zdołała wprowadzić na terenie całego królestwa nową technologię - tzw. oczyszczanie ziemi, które polegało na karczowaniu lasów pod nowe pola uprawne. Dzięki temu skuteczniejsza stała się produkcja, a dzięki temu wzrosły także dochody. W maju zaś przybyła do pałacu delegacja chłopów z Grodna, którzy narzekali na despotycznego magnata. Ponieważ jednak część rady regencyjnej stanowili właśnie arystokraci, to na jego poczynania postanowiono przymknąć oko. Kilka dni później z Lotaryngii przybyła delegacja, która zaproponowała małżeństwo królowej Gertrudy z lotaryńskim księciem. Rada regencyjna wyraziła na to swoją zgodę, dzięki czemu umocniono alians z tym państwem; w lipcu zaś udało się spłacić zaciągniętą w trakcie wojny pożyczkę.

Kilka dni później polscy szpiedzy zdołali zdobyć informacje o bardzo groźnym sojuszu, który połączył Ruś Kijowską z Królestwem Bawarii (a więc również z Królestwem Anglii i jego koloniami). Był on ewidentnie wymierzony w Polskę. W tej sytuacji postanowiono nasilić współpracę z Włochami i zaproponować im sojusz. Ku zdumieniu większości członków rady, którzy oczekiwali spokojnej, lecz stanowczej odmowy, król Ludwik III przyjął propozycję. W ten sposób Włochy z jednego z najzagorzalszych wrogów Polski, w ciągu niecałych trzydziestu lat przemieniły się w przyjaciela.

W listopadzie Gertruda II osiągnęła wymagany do samodzielnych rządów wiek szesnastu lat. Po przeprowadzeniu ślubu z lotaryńskim księciem, rada regencyjna, ponieważ była już zbędna, dokonała samorozwiązania. Od tej pory cała władza nad zjednoczoną Polską i Czechami przeszła w ręce młodziutkiej królowej.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.