Megakampania Wiki
Advertisement

Prendota Leszczyński (ur. ok. 1610 - zm. 1656) - polski generał, głównodowodzący Armii Królestwa Polskiego, bohater wojny polsko-kijowskiej, zwycięzca m.in. spod Kijowa i Odessy.

Życiorys

Młodość i początek służby

Nie znamy żadnych faktów z młodości generała. Prawdopodobnie urodził się w rodzinie szlacheckiej i odebrał wykształcenie wojskowe. Możliwe, że służył już w armii w trakcie II wojny bałtyckiej. Na pewno w trakcie wojny lotaryńsko-burgundzkiej był już dowódcą regimentu. Podczas walk nauczył się perfekcyjnie wykorzystywać zdolności swoich oddziałów w walce wręcz, wyśmienicie znał także zasady walki na dystans, za pomocą ognia z muszkietów.

Wojna polsko-kijowska

W dniu 22 listopada 1640 r. otrzymał od królowej Heleny I nominację generalską. następnie otrzymał dowodzenie nad jedną z polskich armii, z którą wymaszerował nad polsko-kijowską granicę. Tam oczekiwał oficjalnego wypowiedzenia wojny. Doszło do niego 3 marca 1641 r. Leszczyński natychmiast przekroczył granicę i zaczął zajmować ruskie miasta na Wołyniu i Podolu. W lipcu doszły do niego wieści o maszerującej w stronę Bałkanów armii Kijowa i Bułgarii Nadwołżańskiej. W tej sytuacji nakazał swej armii marsz na południe, gdzie wsparł wojska węgiersko-anatolijsko-chorwackie w II bitwie pod Odessą. Po tym sukcesie jego oddział zajmował miasta Rusi Kijowskiej w Mołdawii i Ukrainie Prawobrzeżnej. Dotarły jednak do niego wieści o potężnej armii bułgarskiej pod komendą Yadigara Muhammada Nasiriego, usiłującej przyjść oblężonemu przez Polaków Kijowowi. Razem z generałem Skarbkiem pokonał on napastników. Dowodził również zwycięską obroną przed atakiem Kijowczyków pod dowództwem Danila Gorislava. Przejął dowodzenie nad całością sił polskich, które oblegały ruską stolicę. Ta padła 6 czerwca 1642 r. Z zadaniem oswobodzenia stolicy maszerowały jednak w tamtą stronę potężne armia Bułgarii Nadwołżańskiej oraz Rusi Kijowskiej. W efekcie doszło do ogromnej, IV bitwy pod Kijowem. Dowodzący całością sił polskich Leszczyński odniósł wielkie, choć okupione wielkimi stratami zwycięstwo. Wiktoria ta przysporzyła mu sławy w Polsce i całej Europie.

Po tym zwycięstwie Prendota ruszył na północ, w pogoń za Bułgarami, których pokonał pod Mińskiem. W tym czasie Rusini zgromadzili znaczące siły w okolicach Perejasławia. W tej sytuacji generał zawrócił na południe, gdzie pobił wroga w bitwie pod Perejasławiem. Zwyciężył także niewielkie oddziały Kijowa, prowadzące działalność partyzancką na Ukrainie Prawobrzeżnej. Po tych sukcesach walki przeniosły się na wschód. Leszczyński odniósł kolejny sukces, tym razem nad Bułgarami pod Kyzył-Jarem. Był to jednak koniec jego szczęśliwej, zwycięskiej passy. Nauczeni doświadczeniem Bułgarzy wprowadzili nową taktykę, wedle której do starć z Polakami i ich sprzymierzeńcami miało dojść tylko przy przewadze liczebnej ich wrogów. Ta nowa metoda walki sprawdziła się w II bitwie pod Charkowem, gdzie polskie armie po raz pierwszy w tej wojnie zostały zwyciężone. Leszczyński wycofał swoje armie pod Kijów, lecz Rusini i ich bułgarscy sprzymierzeńcy ruszyli w ich ślady. W efekcie doszło do V bitwy pod Kijowem, w której polskie siły pod komendą Leszczyńskiego zostały niemal całkiem zniszczone. Niedobitki polskie wycofały się do kraju. Tam Leszczyński zdołał się przegrupować i z niewielkimi wciąż siłami powrócił na front. Odniósł wtedy zwycięstwo pod Chersoniem. Polskiej dyplomacji udało się jednak w tym czasie wynegocjować pokój.

Śmierć

Prendota Leszczyński umiera 1656 roku w wieku ok. 46 lat.

Advertisement