FANDOM


Powstanie łotewskie - bunt łotewskich mieszkańców Kurlandii przeciwko władzy królowej Gertrudy II. Miał na celu przyłączenie polskich terytoriów w krajach bałtyckich do Rusi Kijowskiej. Zakończył się on stłumieniem rebelii.

Przyczyny wybuchu powstania

Po zwycięstwie Polski w Wielkiej Wojnie Wschodniej znaczne obszary zamieszkane przez ludy bałtyckie bądź bałtosłowiańskie zostały do niej przyłączone. Ziemie te od dawna - bo od upadku Królestwa Litwy - należały do Rusi Kijowskiej. W efekcie wielu spośród mieszkańców tych ziem było zwolennikami pogańskich rządów - nawet większość mieszkańców była poganami, zaś dawne protestanckie kościoły służyły teraz za świątynie dla rodzimowierców.

Poplecznicy kijowskiej władzy niemal natychmiast po zakończeniu wojny zaczęli organizować się w grupy, których celem miało być ponowne przyłączenie tych ziem do Rusi Kijowskiej. Spiskowcy gromadzili broń, a także agitowali chłopów przeciwko polskiej władzy. Takie działania były możliwe głównie dzięki znacznemu rozciągnięciu polskiej administracji - nie była ona w stanie zarządzać tak wielkimi, podbitymi ziemiami i musiała dopiero utworzyć aparaty administracyjne na nowo zajętych ziemiach.

Pod koniec listopada do Kurlandii przybyła Polska Inkwizycja. Ta okryta złą sławą instytucja miała nawrócić tubylców na katolicyzm. To wywołało wielkie poruszenie i niezadowolenie wśród chłopów. Spiskowcy uznali, że nie będzie już lepszej okazji i przystąpili do działania.

Przebieg powstania

7 grudnia grupy rebeliantów zaatakowały zbrojnie ośrodki polskiej władzy. Polskie oddziały porządkowe zostały rozbite, zaś część inkwizytorów - zamordowana. Jedynie niewielki, polski garnizon, zabarykadował się na rynku i w ratuszu stołecznej dla tej prowincji Mitawy.

Wkrótce wieści o rebelii dotarły na południe, do Krakowa. Królowa Gertruda, nie mogąc tolerować rebelii, nakazała generałowi Wielopolskiemu, którego armia stacjonowała w Prusach, aby udał się on na północ. Jego marsz jednak opóźniał się, a to z powodu srogiej zimy. Tymczasem 11 grudnia padł polski garnizon w Mitawie. Wyznawcy słowiańskich wierzeń i kijowscy kolaboranci nie mieli litości - wielu z nich zostało zabitych. Tymczasem jednak, zdając sobie sprawę ze zbliżających się z pewnością królewskich sił, powstańcy przystąpili do organizacji armii polowej. Jak się okazało, chłopi dosyć chętnie zaciągali się pod rebelianckie sztandary - w dniu Bożego Narodzenia powstańcze wojsko liczył już 18 tys. żołnierzy.

13 stycznia 1722 r. armia królewska, mimo mrozów i śnieżycy dwa dni wcześniej zdołała dotrzeć w okolice Mitawy. Powstańcy zdecydowali, iż należy nieprzyjacielowi zabarykadować drogę do miasta, dlatego wyszli oni w pole. W bitwie pod Mitawą łotewscy buntownicy zostali kompletnie pobici - głównie z powodu braku jednolitego przywództwa. 15 stycznia zaś oddziały generała Wielopolskiego wkroczył do niebronionej Mitawy, kończąc rebelię.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.