FANDOM


Księstwo Gaskonii - państwo, stanowiące część Cesarstwa Frankijskiego, jedno z najpotężniejszych wewnątrz Imperium i jedno z państw prowadzących ekspansję kolonialną w Ameryce.

Historia

Będące częścią Królestwa Franków Księstwo Gaskonii powstało w 602 r. Obejmowało ono ziemie zamieszkane przez Basków (od nich pochodzi nazwa państwa) na północ od Pirenejów. Wraz z podbojami frankijskimi na południu, księstwo poszerzało granice o położoną za górami Baskonię. W przeciągu wieków było blisko związane z Akwitanią, początkowo księstwem, a po rozpadzie Imperium Karolińskiego - królestwem.

Kiedy w 896 r. zawarta została unia personalna pomiędzy Królestwem Akwitanii a Królestwem Zachodniofrankijskim, Gaskonia podzieliła los pozostałych lenn akwitańskich, podobnie jak w 902 r., kiedy powstało odnowione Cesarstwo Franków. Od tego czasu, w trakcie panowania kolejnych cesarzy, obszar pozostający pod jurysdykcją książąt gaskońskich zmniejszał się - z feudalnego księstwa, obejmującego wszystkie ziemie na południe od rzeki Garonny, zmalało w 1050 r. do obejmującego kilka hrabstw u podnóży Pirenejów i na morskim wybrzeże państewka; dopiero w 1150 r. otrzymało ono część Księstwa Oksytanii, położoną w górach.

W latach 1172 - 1260 Gaskonia pozostawała w unii personalnej z położonym na północy Księstwem Poitou. W trakcie tego okresu książęta w o wiele większym stopniu skupili się na rozwoju tego drugiego oraz na wielkiej polityce wewnętrznej Imperium. Przez to położone na kompletny uboczu lenno pozostawało nieco zacofane. Kiedy jednak, z powodu buntu książąt, Gaskonia została oddana w ręce rodu Gaskońskiego, który rządził nim w okresie Pierwszego Cesarstwa, pozostawała wierna cesarzom, stając się na przełomie XIII i XIV w. bastionem lojalistów na południu.

Kiedy w 1444 r. władza cesarska niemal zupełnie podupadła, a Cesarstwo de facto rozpadło się na wszystkie swoje lenna. Było to po części efektem działań Gaskończyków właśnie, którzy pod koniec średniowiecza zbuntowali się przeciwko cesarzowi Antoniemu I. W drugą połowę XV stulecia Gaskonia weszła jednak słabo - wdała się w wojnę z o wiele bogatszą, położoną w dolinie Garonny Akwitanią. W tym momencie z dość niespodziewaną pomocą przyszło księstwo Poitou, które, podbijając zaangażowanych w Gaskonii Akwitańczyków, uratowało państwo tych pierwszych przed zagładą. Ta klęska sprawiła, że władcy gaskońscy kompletnie zmienili swoje państwo, ukierunkowując je na wojsko i rozpoczynając ekspansję na południe od Pirenejów kosztem Królestwa Nawarry, a w drugiej połowie XVI w. odwrócili sojusze, znajdując sprzymierzeńca w Księstwie Berry i Księstwie Katalonii, atakując Poitou. Berry i Gaskonia podzieliły się łupem - pierwsi zajęli północną część księstwa, a ci drudzy - obszary dawnej Akwitanii. Wkrótce jednak Gaskończycy ponownie odwrócili alianse, atakując Berry i do końca stulecia zajmując obszary Poitou, zajęte przez niedawnych sojuszników. W XVII w. Gaskończycy ponownie zaczęli odwracać sojusze, atakując Katalonię i podbijając część jej posiadłości tak na północ, jak i na południe od Pirenejów, oraz podbijając niewielkie Księstwo Owernii. Rozpoczęła ona również kolonizację Ameryki, zakładając osady na zachodnim wybrzeżu i w Indiach Zachodnich. To właśnie od gaskońskich osadników Irokezi przyjęli chrześcijaństwo, technologię i ustrój, modernizując swoje państwo.

Galeria

AKW950

Wchodzące już w skład Cesarstwa Franków Księstwo Gaskonii w 950 r.

GAS867

Wchodzące w skład Królestwa Akwitanii Księstwo Gaskonii w roku 867

GAS1050

Księstwo Gaskonii w 1050 r.

AKW950

Ziemie gaskońskie w 1150 r.

GAS1200

Połączone unią personalną księstwa: Gaskonii (błękitny) i Poitou (purpurowy) w 1200 r.

GAS1250

Połączone unią personalną księstwa: Poitou (purpurowy) i Gaskonii (błękitny) w 1250 r.

GAS1300

Księstwo Gaskonii po rozpadzie unii personalnej, w 1300 r.

GAS1400

Ziemie Gaskonii w 1400 r.

GAS1444

Obszary pod władzą książąt gaskońskich u świtu ery nowożytnej, 1444 r.

GAS1600

Ziemie Księstwa Gaskonii w 1600 r.

GAS1700

Europejskie włości gaskońskie w 1700 r.

GASAM1700

Amerykańskie kolonie Gaskonii (bez Indii Zachodnich) w 1700 r.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.