FANDOM


Jakub Nieostrożny (1095 - 1150) - 1. Wielki Starosta I Republiki Pruskiej. Syn króla Polski Mieszka II Wielkiego i Nadziei z Turnowa. Współzałożyciel śląskiej gałęzi dynastii Piastów i założyciel gałęzi pruskiej.

Biografia

Młodość

Jakub urodził się w 1095 r., jako dziewiąte dziecko i szósty syn króla Trójmonarchii, Mieszka II i siódme dziecko z jego małżeństwa z Nadzieją z Turnowa. Zadania jego edukacji na prośbę króla podjął się książę Małopolski, Snowid Czartoryski. Pierwsze lata życia spędził więc na dworze w Krakowie. Jego opiekunowi udało się go wychować na świetnego administratora i twórcę fortun oraz bogactw.

Gdy Jakub osiągnął pełnoletność, to jest wiek szesnastu lat, przybył na dwór swojego brata, Karola. Przez kilka następnych lat był jego wiernym dworzaninem, prawdopodobnie brał udział w wojnie z Wielkimi Morawami, wielkim turnieju rycerskim z 1116 r. oraz wojnie z Litwą o Prusy. Prawdopodobnie w 1116 r. ożenił się również z Katarzyną Sieradzką, córką hrabiego Łęczycy, Jana.

Wielki starosta

Po zakończeniu wojny z Litwą w 1118 r. król Karol zdecydował się wykorzystać potencjał jaki dawał ten region oraz port w Truso i przekazać w Prusach władzę mieszczaństwu. Chciał jednak mieć nad nim kontrolę. W tym celu zdecydował się wykorzystać swojego brata i jego talent administracyjny. Jeszcze w tym samym roku mianował go hrabią Truso i burmistrzem Elbląga, a w 1120 r. ogłosił go pierwszym wielkim starostą Republiki Pruskiej.

W 1119 r., organizując dopiero nowego wasala królów Polski, ziemie Jakuba najechali wikingowie. Dzięki pomocy starszego brata udało mu się ich jednak pokonać. Po tym incydencie jednak Jakub rozpoczął prężną działalność, zakładając faktorie handlowe Republiki na wybrzeżach całego Bałtyku.

Przez kilka następnych lat Jakub pozostawał wiernym wasalem swojego starszego brata, w 1121 r. odpierając - z jego pomocą - łupieżczą inwazję wikingów. W roku 1122, po śmierci swojej pierwsze żony, wybrał najlepszą wolną partię w całej Polsce i Czechach - księżną Śląska, Ryksę. Polska i Prusy świetnie prosperowały. Ten stan rzeczy zmienił się jednak wraz z rokiem 1123 i buntem Krystyna Mazowieckiego.

Niepodległość

Krystyn zdołał zadać Karolowi sromotną klęskę i przejąć władzę w Polsce. Jakub, choć formalnie był poddanym polskiego króla, pozostał wierny Karolowi. Jako dowódca czeskiej obrony walczył z Litwinami, którzy postanowili skorzystać ze słabości władcy i odzyskać Sambię. Pomimo wszelkich wysiłków, Republika Pruska przegrała i została zredukowana do hrabstwa Truso. Kiedy zaś siłą Karola obalił jego i Jakuba brat, Prendota, wielki starosta wypowiedział mu posłuszeństwo i ogłosił niepodległość swojej małej republiki kupieckiej.

Przez kilka następnych lat wielki starosta Jakub gromadził bogactwo i wpływy. Słysząc jednak o ogłoszeniu przez Ojca Świętego kolejnej krucjaty, sam zdecydował się postąpić ponownie i zorganizować własną, małą krucjatę na Litwę w celu zdobycia od tych pogan Liwonii. Przyłączyli się do niej: król Czech Prendota i król Włoch, Archambaud Wielki. Prawdopodobnie jednak nie powiodła się ona.

Kilka lat później, w 1132 r. król Virmantas postanowił się zemścić i wypowiedział Prendocie wojnę o Galindię. Jakub zdecydował się zbrojnie i, przede wszystkim, finansowo wesprzeć brata w potrzebie. Dzięki ( w pocątkowej fazie wojny) zgromadzeniu wokół siebie licznych sprzymierzeńców, w tym zbuntowanych przeciwko Krystynowi I wasali: księżnej Śląska Ryksy (żony Jakuba), księcia Małopolski Snowida (jego dawnego opiekuna) oraz księcia Kujaw Nadbora, a w późniejszych latach wojnie domowej na Litwie i pomimo ataku Krystyna na Czechy w 1138 r.Czesi oraz Prusacy zwyciężyli po sześciu latach wyczerpującej walki.

Ostatnie lata

W 1141 r. Jakub, chcąc umocnić swoją słabą, bo wciąż obejmującą tylko hrabstwo Truso republikę, zdecydował się złamać wieloletni sojusz i braterską przyjaźń ze swoim bratem, Prendotą, wypowiadając mu wojnę o Chełmno. Na swoją stronę zdołał przekabacić również wuja swojej żony, Ryksy, a więc króla Pomorza, Masława II Mądrego. Pomimo tego wsparcia, konflikt zakończył się białym pokojem. W trakcie tego konfliktu, w 1142 r., zmarła jego żona, Ryksa. Po okresie żałoby ożenił się ponownie, tym razem z poznaną w trakcie jednej z wypraw na Bałtyk lapońską szlachcianką, Suoinną Maggą. Do czasu jej śmierci w 1148 r. spłodziła mu syna, Dobromira. Po jej śmierci ożenił się ponownie, tym razem z córką ówczesnego króla Niemiec i księcia śląskiego, Bruno Karolinga, Engeltraudą. Ostatnie lata wielki starosta spędził, rozwijając port w Truso i poszerzając kontakty handlowe republiki na Bałtyku. Zmarł w 1150 r., a jego następcą został Karol z patrycjuszowskiego rodu Olelkowiczów.

Rodzina

Wielki Starosta Jakub, któremu potomni z powodu jego agresywnej polityki nadali przydomek "Nieostrożny", ożenił się aż czterokrotnie:

  • z Katarzyną Sieradzką

doczekał się z nią jednego syna, Mściwoja (ur. 1121, zm. 1184)

  • z Ryksą Śląską

z nią spłodził czwórkę dzieci, przedstawicieli śląskiej gałęzi Piastów:

- Eustachego (ur. 1124, zm. 1186)

- Józefa (ur. 1127, zm.1187)

- Strasza (ur. 1128, zm. 1161)

- Dobrawę (ur. 1132, zm. 1210)

  • z Suoinną Maggą

z Laponką miał syna, Dobromira (ur. 1147, zm. 1199)

  • z Engeltraudą Karoling

to małżeństwo było bezdzietne

Wielcy Starostowie Republiki Pruskiej/Szczecińskiej
I Republika Pruska (1120 - 1171) Jakub NieostrożnyKarol Czysty
II Republika Pruska (1221 - 1358) Tomasz I OgończykMszczuj RawiczSiemowit PomianUściech RadwanWit I TrąbaMasław RawiczBolesław ŚwinkaBończa PorajTomasz II TrąbaWit II ŚwinkaKrzesław PomianAndrzej RawiczWitosz PorajStanisław Świnka
Republika Szczecińska (1420 - 1459) Imram Lis
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.