FANDOM


Gaudenty Lubomelski (1265 - 1335) - książę Małopolski w latach 1323 - 1325 z dynastii Lubomelskich.

Życiorys

Gaudenty urodził się w 1265 r., jako czwarte, najmłodsze dziecko i trzeci syn księcia Małopolski i Kujaw, a także twórcy potęgi rodu Lubomelskich w Polsce, a więc Spytka Małopolskiego. Wychowywał się na dworze w Krakowie, lecz nie był on z całą pewnością, z powodu jego odległej pozycji w kolejce sukcesji do tytułów książęcych, nie przygotowywano go do władzy.

Wkrótce pozycja Lubomelskich w Małopolsce bardzo podupadła. Najpierw w 1281 r. w lochu zmarł Spytko I. Następnie, w 1284, zamordowany zostaje brat Gaudentego, Spytko II, zaś w tym samym roku, w wyniku nieudanego buntu, Spytek III (bratanek Gaudentego) traci koronę małopolską. W mateczniku tego możnego rodu stracili oni wszystko. W tej sytuacji Gaudenty, nie mając w zasadzie większego wyboru, złożył hołd lenny nowemu księciu, Władysławowi Brzozowskiemu. Był dworzaninem na jego dworze w Sandomierzu.

W latach 1294 - 1295 bratanica Gaudentego, Gertruda, zdołała uzyskać od księcia Władysława nadania ziemskie pod postacią Krakowa i Sącza. Wkrótce też wypowiedziała mu posłuszeństwo i, powołując się na to, że jej ojciec, Spytko II, był księciem Małopolski, rozpoczęła bunt. W ten sposób rozpoczęły się trwające aż do 1305 r. walki pomiędzy dwoma kandydatami. W walkach tych Gaudenty, pomimo dość bliskiego pokrewieństwa z Gertrudą (był jej stryjem), wsparł Władysława, który ostatecznie, dzięki wsparciu króla Stefana, pewnie usadowił się na książęcym tronie. Lubomelski dalej pozostawał jego dworzaninem, lecz także jednym z najbardziej zaufanych ludzi, po jego śmieci służąc jego córce, Wszemile. Ta jednak starzała się i nie miała dzieci. Dlatego zawarła z Gaudentym układ sukcesyjny, na mocy którego miał on po jej śmierci przejąć wszystkie jej ziemie.

Księżna Wszemiła zmarła w 1323 r., w skutek czego Gaudenty został księciem Małopolski i hrabią Sandomierza. Jego bratanica, Gertruda, która wciąż rządziła w Krakowie i Sączu, tylko oczekiwała na okazję do zemsty. Tą był wybuch buntu księżnej Grodna, Agnieszki. Gertruda ponownie upomniała się o koronę, którą, dzięki zaangażowaniu króla Gierołta w walki wewnętrzne, zdobyła. Gaudenty zachował jednak swoje sandomierskie posiadłości. Nie doczekał się sprawiedliwości dla jego gałęzi Lubomelskich, bowiem zmarł w 1335 r., na dwa lata przed oddaniem Małopolski w ręce jego syna, Odona.


Książęta małopolscy
Brzescy (897 - 1038) Mieszko IPrzyborMieszko IIAnna BrzeskaMściwój
Czartoryscy (1038 - 1139) Jarosław IJarosław IIJanko ISnowidJanko II
Jasło (1139 - 1155) Prendota I
Brzozowscy (1155 - 1200) ŚwiętopełkWojuta
Jasło (1200 - 1252) Prendota I (drugi raz) • Prendota II PtasznikPrendota IIINawoja
Lubomelscy (1252 - 1284) Spytko ISpytko IISpytko III
Czas wojen (1284 - 1310) WładysławGertrudaWładysław (drugi raz) • Gertruda (drugi raz) • w domenie królewskiejWładysław (trzeci raz) • Wszemiła
Lubomelscy (1323 - 1424) GaudentyGertruda (trzeci raz) • w domenie królewskiejOdonStanisławaJacekMirosław Bratobójca
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.